 |
An Stair |
|
An Stair |
| Stair Ainm stairiúil agus Leas ainmneacha. Muileann gaoithe Onse – Lieve – Vrouw- Lombeek an t – ainm a bhí ar an muileann ar feadh sé chéad bhlian. I rith na haoise seo chaite bhí dha leas – ainm air a chuir an t – ainm bunúsach i leath – taoibh. Cuirfear ar ais an t – ainm stairiúil air leis an athnuadhadh atá ar siúl faoi láthair. An t – ainm stairiúil: Hertbommolen (Muileann Hertboom) Tagairt atá ann d'achar mór talamh bán a bhí i ngar don muilleann. Tá an tagairt is sine don mhuileann le fáil sa Leabhar Tobhach agus Cáin 1391 – “1 bunre lant op hertboem byden wintmolen” (Miosúr talún amháin le hertboem ceangailte leis an muileann gaoithe). Taispeánann sé an suiomh iargúlta an mhuillinn, suiomh oscailteach ag crosbhóthar: Molenkauter faoi láthair (Hertboem roimhe sin), Windmolenstraat, Vossenbunderstraat agus anois Hertboomstraat. Tá an muileann, an teach muileann gaoithe agus na stáblaí comharthaithe go beacht mar seo “Le Moulin Herdt Boom” ar an léarscáil cáiliúil De Ferrais den Ísiltír Ostarach. Na Leasainmneacha: An Muileann Taismeach. Tugtar leasainm tuathalach ar an muileann gaoithe toisc sraith
teaghmais taismeacha ag tús an fichiú aois. Lá
Coille 1745, le linn Cogadh Chomharbachta Ostarach, ionsaíonn
drong Jan De Lichte teach an mhuillinn gaoithe. Dúnmharaíodh
an muilleoir Peeter van Lierde. Maireann cuimhneamh an dúnmharú
agus an shlaid sin fós i gcuimhne na ndaoine, carachtar finscéalach
ba ea Jan de Lichte. Sa bhliain 1917 le linn Cogadh Domhanda a hAon
tarlaíonn dúnmharú eile agus slad eile –
dúnmharaíodh bean an mhuilleora agus seirbhíseach.
Ó shin i leith tugtar an “Muileann Taismeach”
sa teanga coitianta ar an muileann gaoithe. Úsáidtear
an t – ainm “Muileann Taismeach” go minic i litríocht
agus fardail an mhuillinn. Dathaíodh dubh clárach
stoirme seolta an mhuilinn mar chomartha bhróin. Ta cuimhneacha níos taitneamhaí ag baint leis an leasainm “Muileann Chaptaen Zeppo”. Sna seascadaí rinneadh an sraith scannán claisiceach don aos óg Captain Zeppo timpeall an mhuilinn.Ghlac an réaltóg scannán Senne Rouffaer páirt Captaen Zeppo, áitritheoir beartach feirm an mhuilinn gaoith. Nach iontach gur chuir an sraith teilifíse le cáil an mhuilinn. Is beag suime atá ag an aos óg sa teideal Muileann Captaen Zeppo. Pajottenland Tír le feirmeacha cearnacha agus muillte. Tá muillte uisce flúirseach i Pajottenland, ní mar sin do muillte gaoithe adhmaid. Ó na Meánaoiseanna go dtí an fichiú aosi sheas na muillte ar an tírdhreach mar rabhcháin geala. Stair Talúntais Pajottenland Sé Pajottenland an t – ainm atá ar chuid de Vlaams–Brabant, réigiún chré saibhir, aniar aneas ón mBrusséil, idir abhann Zenne agus Dender. Tá stair láidir talúntais ag ceantar álainn claon Pajottenland. Go luath sna Meanaoiseanna thosaigh an cine daonna ag baint crann chun an talamh torthúil a shaothrú. Is ceantar talamhaíochta traidisiúnta an réigiún seo fós sa fichiú aois. Feirmeoireacht agus barraí arbhair go háirithe na fachtoirí is mó. Idir an dara agus an tríú aois déag feictear tionscnamh na muillte arbhair. Tá dlúthcheangail idir an tionscail talúntais agus na muillte. Tar éis tréimhse dealbh an chogaidh sa séú agus seachtú aois déag tagann talamhaiocht chun cinn aris faoi riail Máire-Treasa. Tógadh formhór na muillte cuaille adhmaid le cos oscailte cosúil le muileann Lombeek. Siad feirmeacha cearnach Brabant agus na muillte tréithe speisialta an tírdhreach seo. An Meath Dosheachanta Ag deireadh an Naoiú Aois deag bhí talamhaíocht na hEorpa i géarcheim. Titeann praghasann toisc allmhairí oll – mhóra arbhair ó Mheiriceá agus an Rúis. Glacann muintir Pajottenland le folaíocht eallach in ionad barraí arbhair. Cuireann an t – athrú seo go mór le meath na muillte a thosaigh leis an Reabhlóid Tionsclaíoch. Níl fiu is muileann amháin ag obair i lár an fichiú aois. Sa bhliain 1900, luann údair áirithe go bhfuil deich muileann is trí scór i Pajottenland, ach deireann údair eile nach bhfuil ann ach dachad. Ach tá siad go léir imithe. I sráidbhaile Pamel sa chomharsanacht titeann muileann tréigthe Keirekens as a chéile sa bhliain 1970 aus leagtar Papal Zouave sa bhliain 1971. Tá muileann Hertboom an – chosúil leis na muillte eile i Pajottenland o thaobh bunús, stair agus stil. Ach tá críoch difriúil i ndán dó: leanfaidh muileann Hertboom le caoi mhaith oibre air. Seacht gcéad bliain staire i mblaosc cnó Tugann an Leabhar Tobhach agus Cáin Pamel 1391 an fianaise scríofa is aosta go raibh muileann gaoithe suite arláthair an mhuilinn ata ann inniu. Ach is cosúil go raibh muileann ann roimh an ceithre aois déag. Athnuadhadh no athbunaíodh an muileann gaoithe seo ceithre uair ar a laghad Toisc ganntanas cartlann ta go leor eolais in easnamh faoi forbairt laithreáin an mhuilinn go dtí 1655 agus ina dhiaidh sin freisin. Muileann forógra le Uaisle Lombeek agus Uaisle Gaasbeek: De reir cosúileachta idir 1300-1345 thóg an tiarna talún Diederik van Walcourt an chéad muileann gaoithe. Suíomh iontach i lar na bPáirc ba ea é, an cnoc le cumas gaoithe. Sa bhlian 1381 glacann Uaisle Gaasbeek seilbh ar mhoin Lombeek agus an muileann gaoithe. Is dócha go raibh reacht ag an muileann mar muileann forógra é: bhí ar géillsineacha na dTiarnaí a gcuid cruithneachta a mheiltle le díolaíocht, ag an muileann foróga, nó cuirfí píonós orthu. Bíonn an muileann ar léas ag an muilleoir ón Tiarna Talún. Pribhleid feodach ba ea maoin muilte – ni raibh cead ag einne ach Tiarnaí seilbh a bheith ar muilte. Onze-Lieve-Vrouw-Lombeek, ionad tabhachtach oilithreachta sna meánaoiseanna a raibh trimhse saibhir ann. Bhí ceithre mhuileann sa sráidbhaile beag ceann acu muileann cunhachta capaill chun an gnó mór muilleoireachta a shásamh. Tréimhse ghéarchéime 1655-1723 Tar éis treimhse meath agus neamhghníomhachta, bheartaigh Alexander de Renesse, an t – úinéir deireanach de chlann Gaasbeek, muileann gaoithe nua a thógáil sa bhlian 1655. Bhí air, áfach, an muileann nua a dhíol an bhlian céanna don Ridire Le Febre, Tiarna Tiercelet chun billí móra a athar fhiáin a íoc. Tá a fhios againn freisin gur bheartaigh an t-úineir nua muileann eile a thógáil dha bhlian níos déanaí ach níl a fhios againn cén fáth. Ar scriosadh an muileann idir an dá linn? Sa bhlian 1689 ceannaíonn Jan Dors, an cúisitheoir poiblí an muileann agus a mhaoin, tareis do uaisle ón mBruiseil a bheith ina sheilbh. Ní raibh an t – ádh ag Jan Dors leis an muileann. Sa bhlian 1690 chuir saighdiúirí le Louis XIV an muileann agus an fheirm trí thine. Scriostar muillte, feirmeacha agus tithe sa cheantar toisc nár íocadh an Cain Chogaidh. Cuireann muintir Dors an milleán ar an riarachán áitiúil agus tar éis blianta sa plé le cúrsaí dlí faigheann siad cúiteamh sa bhlian 1721. Faoin am seo tréigtear láthair an mhuillinn. Ceannaíonn an t – uasal Egidus De Mesmaeker ón mBruiséal carn spallaí aosta sa bhlian 1716 de reir mar atá sé scríofa go liteartha san Acht Ceannach. Tógfar muileann nua . Téann an muileann nua siar go 1723/1727 (ní le 1760 é?) Is deaciar a rá go beacht cén bhlian – b’fhéidir sa bhlian 1723 agus cinnte sa bhlian 1727 bhí muileann nua ar an láthair seo. Ta inscríbhinn “P.V.L 1727” ar maide droma dearg a léiríonn go raibh Peeter Van Lierde ina mhuilleoir an bhlian 1732. Glactar leis anois gurb e muileann Onze-Lieve-Vrouw-Lombeek an muileann a thógadh idir 1723/1727. Ar feadh i bhfad agus i leabhair éagsúla luadh an bhlian 1760 mar bhlian a bhreithe toisc an t-inscríbhinn “M.d.M. 1760” a bheith ar an maide cloiche. Seard ata in M.d.M ná tagairt do Muileann Mháistir de Man. Ridire oirire Lennick a choimisiúnaigh go leor muileann. Ach mar a léiríonn an t-údar Van Herreweghen, agus níos déanaí Struyf, go bhfuil se roimh am a rá toisc inscríbhinn amhain, agus damáiste beagtine agus gan a thuile doiciméadú go raibh an muileann scriosta agus aththóghta sa bhlian 1760. Dáiríre glacann Carolus de Man seilbh ar an muileann gaoithe dha bhlian déag níos déanaí sa bhlian 1772. B’fhéidir go nochtfaidh a tuilleadh taighde eolas breise. Cinnte, go bhfuil an muileann gaoithe seo ann ón t-ochtú aois déag, cosuil leis na muillte cuaille eile atá fágtha sa réigiún; ré órga do muillte tar éis blianta Cogaidh, bhí an eacnamaíocht agus an talamhaiocht bríomhar faoi sheach. Thug an t-athbhunu iomlan a rinneadh ar theach an mhuilleora sa bhlian 1784 ar cruth atá ar an bhfoirgneamh inniu. Nílimid cinnte gur rinneadh athruithe ar an muileann fein – ní chruthaíonn inscríbhinn 1785 sa chúinne thuaidh aon rud. Ó 1800 go 2000 Maireann an Muileann! Is beag fíric faoin muileann gaoithe ata ann don naoiú aois déag. Sa bhlian 1835 tá Jan-Baptist Van De Velde ina úinéir don chéad uair ar an muileann. Ó bhlian 1859 beidh an muileann i seilbh Muintir Walraevens ar feadh céad blian. Fanann an muileann ag obair go dtí bhlian 1940, ach cuirtear as ghnó é toisc tionsclaíocht, fuinneamh nua agus athruithe talamhaíochta. Sa bhlian 1944 faigheann an muileann caomhnú mar séadcomhartha ón Koninklijke Commisie voor Monumenten en Landschappen, an Coimisiún Ríoga do Seadcomharthaí agus tírdhreacha. Ón bhlian 1954 ar aghaidh choimeád go leor óglaigh faoi treoir an mhuilleora Henri Van Nuffel an muileann ag casadh i rith an earraigh agus i rith an tsamhraidh. Níor focal scoir, leag muintir Nuffel a muileann féin, an Papal Zouave de Pamel, sa bhlian 1971, toisc estát réadach – séadcomhartha stairiúil eile caillte! Go tráthuil lean muintir Rooselaers agus Heremans, úinéirí an mhuillinn gaoithe, leis an athchóiriú sna bliants 1954, 1970 agus 1074. Críoch: Tá Hertboommolen ann fós. Cheannaigh Josef Van Waeyenberge an muileann gaoithe agus an teach feirme ag ceant poiblí sa bhlian 1999. Cuirtear athchóiriú riachtanach, iomlán ar bun chun an muileann gaoithe oidhreacht luachmahr an cheardaíocht a chaomhnú do na glúin atá romhainn. Onze-Lieve-Vrouw-Lombeek Ní hé an muileann gaoithe an t-aon foirgneamh sonraíoch atá i Onze-Lieve-Vrouw-Lombeek. Tá stair saibhir ag an sráidbhaile tuathúil mar ionad oilreachta go fathchiallach agus go liteartha. Tá baint ag Lombeek freisin leis an ainm Frans van Cauwelaert. Agus ná déan dearmad: na tírdhreacha áille timpeall an tSráidbhaile bhig. Stair Is beag eolais atá ann faoi bunús nó luath-stair an tsráidbhaile cé gur aimsíodh iarsmaí ón Ré Rómhach sa naoiú aois déag. Tá Onze-Lieve-Vrouw-Lombeek suite dhá chilimeadar ó bhóthar Asse-Bagacum – bóthar tábhachtach ceangail – teach den Bheilg Rómhach sa luath impireacht.Bhí an lonnú seo ann go cinnte roimh 1112 mar i rith na bliana sin tugadh seirbhís an eaglais don mhainistir ag Nijvel (Nivelles). Tá an lonnú seo suite ag góilín Lombeek- tagairt do Lombardaigh Impireacht Rómhach atá san ainm. I lár an tríú aois déag thug Easpag van Kamerijk (Cambrai) ardú céime don teampall go stádas paróiste neamhspleach, saor ón príomh paróiste Onze-Lieve-Vrouw-Lennik inniu. Bronnadh an neamhsleáhas seo ar an teampall toisc gur ionad oilreachta a raibh clú agus cáil air. Tá úsáid Pléimeanais le fáil i doiciméadú ón 1322. Timpeall na bliana 1300 tá an sráidbhaile i seilbh mhuintir Walcourts, Uaisle Aa agus Lombeek, ach sa bhlian 1381 tá sé i seilbh Uaisle Gaasbeek. Sa bhlian 1768 fuair an sráidbhaile ardú céime. Go dtí an bhlian 1808, bhí Hieronimus Benedictus Vonck ina shagart paróiste (Athair Oirimh), deartháir leis an Vonck cáiliúil a ghlac páirt sa Réabhlóid Brabant i gcoinne rial Ostarach. Sa bhlian 1964 tharla cumasc idir Onze-Lieve-Vrouw-Lombeek le Strijtem agus Pamel chun cathair Roosdal a dhéanamh. Sa bhlian 1977 cuireadh Borchtlombeek le Roosdal. An Teampall (An Séipéal) Onze-Lieve-Vrouw-Kerk Thosaigh tógáil an teampaill Gotach Onze-Lieve-Vrouw-Kerk timpeall na bliana 1265. Tá an córlann ann ón tríú aois déag. Chríochnaíodh an teampall sa bhlian 1315 nuair a cuireadh an túr air. Choisreachaigh an tEaspag Guy an teampall le cuidiú Sir John de Lombeke, an fear a bhunaigh caisleán Rokkenborch. Cé gur sráidbhaile beag é, tá an teampall an-mhór maisithe le rudaí áille ealaíona – a bhuíochas sin do na hoilithreacha go Lombeek. Píosa taibhseach is ea an píosa maisiúil de Mhuire ar an altóir, píosa ón gcúigiú aois déag. Tá píosa dealbhóireachta adhmaid dechuid ceardaíocht Bhruiséil ón séú aois déag anseo – níl a shárú le fáil. Tá cóip de i bplástar le fáil san Ionad Oidhreachta Ealaíona Náisiúnta áit a bhfuil go leor cartlanna Eaglaise ina luí gan staidéar déanta orthu agus iad beagnach dearmadaithe. Taispeántar beatha Mhuire le naoi bpictiúr sa phíosa órnáideach ar an altóir. Ní féidir cuairt a thabhairt ar an teampall gan ceapachán mar ghoideadh a lán píosaí luachmhara go minic as.
Foirgnimh Eile Suite i lár an tsráidbhaile tá caisleán Rokkenborch le doinsiún; tá tír títhíochta tógtha sna Meánaoiseanna mar ceangailt sa chóras chosanta. Luatar an t-ainm Rokkenborch i cáipéisé aistriú gníomhas teidil sa bhlian 1412. ¤sáidaíodh an foirgneamh, teach cónaithe Uaisle Lombeek ar dtús, mar cúirt, scoil teach cónaithe, teach feirme, túr títhíochta agus go leor fáthanna eile. Thosaigh obair ar an fhairsingiú an fhoirgnimh timpeall 1700 agus de thoradh sin bhí forgneamh álainn ann de athbheochan Pléimeanach. Tar éis tréimhse nuair a bhí an foirgnemah
folamh i rith an naoiú aois déag, chuireadh obair
chaomhnú eile ar bun go mór mhór le fuinneoga
an tríú aois déag a soláthairaíodh
ón gcaisleán ag Thy le Chteaux. Cuireadh na crainn
feá ar an ascail timpeall 1870. Tá Rokkenborch insroichte
ag an bpobal anois, níl cead cuairte air le fáil. The figure Frans van Cauwelaert Sé Onze-Lieve-Vrouw-Lombeek sráidbhaile dúchasach Franz agus August van Cauwelaert, fir a raibh clú agus cáil orthu sa Gluaiseacht Pléimeanach. Feirmeoirí saibhre ba ea a dtuismitheoirí, bhí an fheirm ar bhruach an Lombeek gar do chearnóg an tsráidbhaile. Breitheamh, scríbhneoir agus file ba ea August van Cauwelaert, (1885 – 1945). Frans van Cauwelaert (1880-1961), bhí sé ina bhall parlaiminte ó bhlian 1910, méara Antwerp ba ea é, bhí sé ina aire go minic agus ba é an polaiteoir ba thábhachtaí de dhream Pleimeanach sa stair réamh-Chogaidh. Dáil Náisiúnta León Degrelle Tharla dáil Phairte Náisiúnta Rex ar an deichiú lá Lúil 1938 i Onze-Lieve-Vrouw-Lombeek. De réie na h-eagraí ghlac 60,000 páirt ann. Bhí Léon Degrelle in a cheannaire air agus thug sé an óráid freisin. Thóg Léon na mílte daoine fiúntache agus a chairde ón eilte dheis isteach leis ó Wallonia go Flanders. Is cúis náire d’áitritheoirí Lombeek an eachtra seo. 1300-1350 De réir Diedeik van Walcourt tógann Uasal Aa an chéad muileann gaoithe ar an gcnoc i bpáirc Hertboom. 1380 Glacann Uaisle Gaasbeek seilbh ar Lombeek agus an muileann gaoithe. 1655 Dhíol Alexander De Renesse an t-úinéir deireannach de Gaasbeek an muileann nua chun billí móra a athar fhiáin a íoc. Tógann an t-úinéir, an Ridire Gabriel Le Febvre, muileann gaoithe nua sa bhlian 1657, ach níl sé soiléir cén fáth. 1689 Ceannaíonn Jan Dors, cúisitheoir Bhruiséil an muileann. Ina dhiaidh sin ghlac fir uaisle agus daoine saibhre. Bhruiséil seilbh ar an muileann. 1690 Chuir saighdiúirí Louis XIV an fheirm agus an muileann trí thine. Scriosadh muillte, feirmeacha agus tithe sa cheanntar freisin toisc nár íocadh an Cáin Chogaidh. 1723-1732 Bunús agus stair an mhuilinn agus an teach feirme atá ann anois. Tógann an t-úinéir Egidius De Mesmaeker, Uasal Bhruiséil, muileann nua agus teach nua, tar éis tríocha blian ina smionagar. Críochnaíodh an muileann sa bhlian 1723 b’fhéidir, ach go cinnte sa bhlian 1727. 1745 Slad agus dúnmharú ag drong – Jan De Lichte
– fear mícháiliúil. 1760 Ar scriosadh an muileann? Ar ath – thógadh é ón smionagar? Ní thugann an t-inscríbhinn “M.d.M. 1760” ar an maide droma fianaise beacht. Tá níos mó fianaise ann gurbh é 1727 bliain a bhreithe. 1775 Tá an muileann, teach an mhuilleora agus na stáblaí comharaithe go beacht ar an léarscáil cáiliúil De Derrarais den Ísiltír Ostarach – cosúil leis na sean- chaipéisí eile “le moulin Herdt Boom”. 1784 Trí athbhunú iomláin theach an mhuilleora 1723- 1732 cuirtear an cruth láithreach ar an bhfoirgneamh. 1835 Ba é Jan- Baptist an chéad úinéir a bhí ag an muileann; deireadh leis an léas! Ba le muintir Walraevens amuileann ar feadh chéad, ag tosú sa bhlian 1859. 1917 An Chéad Cogadh Domhanda agus arís robáil (slad) agus dúnmharú i dteach an mhuilleora, beirt sáite, scornaigh gearrtha. Tugtar an leaainm “An Muileann Taismeach” ar an muileann. 1850-1930 Le teacht an Réabhlóid Tionsclaíoch, na meaisin nua agus foinsí nua fuinnimh cuirtear deireadh le ré na muillte. Stadann an muilleoireacht, tagann meath ar na muillte agus ansin a gceileabhradh. 1944 Bronnadh stádas séadchomhartha náisiúnta ar an muileann. Leis an gcaomhnú seo agus na hoibrí athnuadaidh sábháltar an “fathach gaoithe” ón scrios. 1964-1965 Rinneadh an sraith scannán claisiceach teilifíse ar láthair an mhuillinn – glaotar “Muileann Zeppo” air ansin. 1999-2002 Déantar taighde estáit, leabhareolaíochta agus cartlainne ar an muileann gaoithe agus a láthair. Déantar réamhstaidéar dian agus pleananna sonracha le h-ailtirí agus innealtóirí. Iniúchadh agus fardal le Momumenten – wacht (Monument Watch) – Lucht Faire Séadchomhartha. Próiseas comhairleach le Riarachán Seanchomharthaí agus Tírdhreachaí. Próiseas riaracháin an chomhaid athbhunú. 2001 Díchóimeáiliú, stocáireamh,
comharthaí sóirt, grianghrafadóireacht agus
fís – scannáin. Deireadh le comhad an athbhunú, iompar píosaí
an mhuillinn go saotharlann Roland Wieme. Deisiú na bpíosaí
oiriúnach sa saotharlann, atáirgeadh píosaí
eile, atógáil an bhoinn. Taighde estáit, leabhareolaíochta agus cartlainne
den Muileann Gaoithe agus agus an Coimpléasc ag Onze-Lieve-Vrouw-Lombeek: - Gerard Vasn Herreweghen, De tragische molen van Lombeek. (Muileann Taismeach Lombeek) Davidsfonds Roosdaal; cóip speisialta DF-Klokje, 1982. Léiríonn an t-údar suíomh stairiúil an robáil agus an dúnmharú a rinne drong Jan deLichte. Tá gearrchuntas beacht de stair an mhuillinn mar réamhrá. - J.F. Vincx, De molens van ‘t Payottenland, (Muillte Payottenland), Merchtem 1932. Obair níos sine atá ann ach tá sé suimiúil toisc eolas ar muillte Patojettenland nach bhfuil ann anois. Foilsíodh na h-airteagail bunchóipe Eigen Schoon & De Brabander imleabhar 13 agus 14. - - Foilsíodh go leor airteagal i Levende Molens en Molencho’s, irisleabhar Pléimeancah de comhaltais na Muillte. Eolas breise ginearálta faoi uisce agus muillte gaoithe: - Paul Bauters, Van zadelsteen tot windkruier. 2000 bliain de Muillte i Flandern, Gent 1998- 2000 2 Imleabhar. Saothar caighdeánach faoi stair agus teicneolaíocht na muillte in ár gceantair. Tá go leor comhaltas Muillte i bhFlanders: - Centrum voor Molinologie en het Molenmuseum - Molenzorg vzw - Levende Molens vzw - Na hAiltirí agus na hInnealtóirí: Ro Berteloot, architect-moulinoloog Sabine Okkerse, Ir.-architect-moulinoloog Mr. Dirk Goossenaerts Mr. Paul Styfhals Athbhunú - Saineolaithe: Roland Wieme PVBA Molenbouw de Jongh Udaráis: Monumenten en Landschappen Monumentenwacht Vlaams-Brabant Provincie Vlaams-Brabant Gemeentebestuur van Roosdaal KBC Verzekeringen Príomh: Cofic N.V.
Molens Willy Vandenschrieck |
|
 |
|
|
Sonraí Teicniuil |
| Feidhm, Cineál agus Cumhacht. Is muileann cuaille adhmaid é Hertboommill – muileann caighdeánach le “cos oscailte”. Is muileann arbhair é. Tá an muileann arbhair suite i réigiún talmhaíoch Pajottenland. (Sé Pajottenland an t-ainm atá ar an réigiún ina bhfuil an muileann suite.) Cosuil le formhór na muilte i Pajottenland agus na muilte i Pajottenland agus na muilte eile go ginearálta is muileann cruithneachta nó arbhair Hertboommill a mheileann an t-arbhar. Sa bhlian 1866 bhí trian de thalamh Onze-Lieve-Vrouw-Lombeek faoi barraí arbhair. œ na Meánaoiseanna bhí nasc riachtanach ag na muilte arbhair agus an tionscal talamhaíochta. Bhí éileamh mór an muilleoireacht mar b’e an t-arán an príomh tairge. Ní muilte arbhair na muilte go léir – baineadh
úsáid as an bhfórsa ciorclach chun go leor
rudaí eile a dhéanamh. Tá muilte ola ann, muilte
chun talamh a thabhairt chun míntíreachas trí
uisce a thaoscadh as eanaigh, muilte sáibh agus muilte phaipéir. An Muileann Cuaille – Simplíocht agus Cumhacht Is miotas staire gur thug na crosáidí eolas faoi na muilte ingearacha gaoithe abhaile ón Oirthear. Comharthaíonn na tagairtí is sine gur de bhunús Pléimeannach muileann den chineál seo. Tá sé cinnte go raibh muileann cuaille sa réigiún seo timpeall na bliana 1100. Go luath b’iad na muilte maorga, glic cuaille na muilte ba choitianta sa cheantar. Is prionsabal simplí ata i gceist leis an muileann cuaille; séard atá san tógáil ná cothromú cúramach dána de forsaí. Sé an cuaille an ais ingearach lárnach a ligeann an muileann iomlan casadh 360º. Is mar sin a chastar na seolta leis an ngaoth cibé treo óna shéideann sí. Sonraí eile: imrothlaíonn struchtúr adhmaid os cionn cheann an chuaille ingearach. Tá an struchtú seo ina sheasamh ar rachta trasnánach cothromanach, an rachta cloiche. Coimeádtar ionraic an cuaille agusstruchtúr adhmaid ag cos an mhuilinn. Níl teagmháil ar bith ag an gcuaille leis an talamh! Iompraíonn ocht rachta crichta an meáchan chuig na rachtaí trasnánach cothrománach. Luíonn na cros-rachtaí seo ar ceithre bloc brice: na dices. Úsáideann an muilleor spól chun an muileann gaoithe a aistriú chun na gaoithe. Tá an spól ceangailte ag bun an staighre (racht íochtarach an mhuilinn gaoithe.) Nuair a bhíonn cumhacht na gaoithe aimsithe aige cuireann an muilleoir an canbhás ar na barraí seoil chun breis cumhacht gaoithe a úsáid. Tugann an díon adhmaid, na slinnte ar an dtaobh ina bhfuil na seolta, an t-áiléar dúbailte agus na bloic brice bán déanta de gaineamhcloch dúchasach an áilleacht agus an t-aitheanta don muileann gaoithe ag Onze-Lieve-Vrouw-Lombeek. Fuinneamh Gaoithe Glas Spadhrúil. Is féidir muileann cuaille a casadh do gach treo gaoithe ach ní leor sin chun é a choiméad ag feidhmiú go sásúil. Ní féidir bac a chur ar an gaiste gaoithe mar thosódh an ghaoth ag cuafadh. Má glacann na seolta gaoth seasta, saor is fearr an táirge meilte. Sin an fáth a bhfuil na muilte gaoithe suite taobh amuigh de sráidbhaile ar chnoc nó ar damba saorga. Leagadh na crainn agus ní raibh teach sa chomharsanacht. Is teach feirme uathúil atá ag Onze-Lieve-Vrouw-Lombeek.
Chomh maith le sin tá an muileann suite in áit iargúlta,
i lár na páirceanna, ar thalamh ard le neart gaoithe.
Tá an cnoc cúig mheadar is ochtú ar aoirde,
dachad méadar nios aoirde na tairseach an tséipéil . |
|
|
|
|
Cuairteoirí/ Músaem |
| Cuirfear fáilte roimh cuairteoirí go muileann gaoithe Hertboom ó Lá Bealtaine go dtí an triochadú la Meán Fómhair ón bhlian 2003 ar aghaidh – cúig deireadh seachtaine is fiche, gach Satharn agus gach Domhnach agus gach Lá Saor Poiblí ar feadh sé uair a chloig ó 11.00 go 17.00. Áirithint roimh ré riachtanach. Is féidir áirithint a dhéanamh ar an láithreán gréasáin seo www.windmolen.be Gach eolas le fáil via ríomhphost cofic.nv@pandora.bemailto:cofic.nv@pandora.be nó ar teileafóin +32.54.51.87.07 Nil cead isteach le fáil ag an bpobal ar láthair an mhuilinn goaithe fad is atá an t-athbhunú ar siul. Is féidir le cuairteoirí féachaint ar obair an athbhunú ón sráid nó faire air ar an Idirlíne ar an laithre a gréasáin seo. Tá oscailt an Mhuilinn Gaoithe beartaithe do mhí Nollag 2002. |
|
|
|
|
Albam |
Féach ar an pictiúir ar na h-ábhair éagsúla. Cuirfear pictiúir nua leis an leathanach gréasáin i rith an athbhunú. Seo cuireadh daoibh faire ar dul chun chinn ar adhnuadhadh an Mhuilinn Gaoithe. |
|
|
|
|
Fís – scannán |
Ón gcúigiú lá déag
d’Aibreán beidh an sean – mhuileann gaoithe Onze-Lieve-Vrouw-Lombeek
athbhunaithe. Leis an laithreán gréasáin seo
tá tú ceangailte go díreach: ceithre spáis
gréasáin chun faire buan a dhéanamh ar na hoibreacha
athbhunú. Seolfaimid breis eolais chugat. |
|
|
|
|
Teaghmháil |
| Má tá ceist agat nó focal ar bith agat faoin scéim oibre déan caidreamh linn. | |
|
|
|
Leabhar Aoi |
| Cuir do smaointe ar an leathanach seo den Leabhar Aoi. | |
|
|
|
Routedescription |
 Click the map to enlarge. |
|
|